در جدیدترین گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA)، جزئیات شگفتانگیزی از تلاشهای سوریه در زمینه ساخت یک رآکتور هستهای مخفی منتشر شده است. این گزارش به بررسی دو مکان در سوریه میپردازد که یکی از آنها در دیرالزور واقع شده و دیگری در محلی نامشخص است که به آژانس معرفی شده است. این رآکتور بنا به اظهارات مقامهای آژانس، به قدری پیشرفت کرده بود که میتوانست به تولید مواد هستهای مورد نیاز برای ساخت سلاحهای هستهای بپردازد.
پروژهای در سایه
رئیس آژانس بینالمللی انرژی اتمی، رافائل گروسی، در اظهارات خود تأکید کرد که شواهد نشان میدهد دولت قبلی سوریه به دنبال انجام فعالیتهای پنهان بوده و نمیخواست جهان از برنامههای هستهای آن مطلع شود. او تصریح کرد که این رآکتور، به خاطر ویژگیهای فنی و پیکربندی خاصش، به شدت کارآمد در تولید مواد شکافت پذیر است.
برخی از منابع بر این باورند که مقامات سوریه ممکن است در گذشته اقدام به انجام انفجارهایی کرده باشند تا هرگونه احتمال تحقیق و بررسی در خصوص این پروژه را از بین ببرند. همچنین، آژانس دریافته است که در محل دیرالزور، یک کارخانه تولید سوخت هستهای و محلی برای ذخیرهسازی ضایعات اورانیوم نیز وجود دارد.
تداوم ابهامات
با وجود این اطلاعات جدید، مرکز تحقیقات علمی و امنیت بینالمللی (ISIS) از وجود سؤالها و ابهامات باقیمانده در خصوص این پروژه خبر داده است. این مرکز اعلام کرده که اگرچه جزئیات جدید تأییدکننده تلاشهای گذشته هستند، اما هنوز هم اطلاعات کافی دربارهٔ دامنهٔ کامل این پروژه و همکاریهای سوریه با کره شمالی وجود ندارد.
در سالهای اخیر، سوریه به شدت تحت نظارت بینالمللی قرار داشته و در سال ۲۰۱۱، آژانس اعلام کرد که این مکانها به احتمال زیاد میزبان یک رآکتور هستهای بودهاند. گروسی همچنین اشاره کرد که تصمیم به بستن پرونده مربوط به این موضوع به عهدهٔ هیئت مدیره IAEA است و در حال حاضر هیچ تحقیقی در مورد ارتباطات احتمالی با کره شمالی انجام نشده است.
