در یک سالگی اعتراضات مرگباری که حکومت نپال را به چالش کشید، مردم در کاتماندو گرد هم آمدند تا یاد قربانیان را گرامی بدارند. این تجمع در حالی برگزار شد که نپال هنوز از فاجعه سیلهای ویرانگر دو هفته پیش عزادار است.
ریشههای نارضایتی و تبعات آن
اعتراضات از ۸ تا ۹ سپتامبر ۲۰۲۵ آغاز شد و در ابتدا به خاطر یک ممنوعیت کوتاهمدت دولت بر شبکههای اجتماعی شکل گرفت. اما این نارضایتیها ریشههای عمیقتری داشت و ناشی از مشکلات اقتصادی، فساد و رویههای سیاسی کهنه بود. در این ناآرامیها، ۷۶ نفر جان خود را از دست دادند و ساختمان پارلمان، دفتر نخستوزیری و دیگر ساختمانهای دولتی به آتش کشیده شد. این حوادث منجر به سقوط دولت کیپی شارما اولی شد و در نهایت به انتخاب نخستوزیر جوان بالندرا شاه در ماه مارس انجامید.
دیدگاههای متفاوت درباره تغییرات
آسثا شریستها، یکی از معترضان سابق، در کنار ویرانههای ساختمانهای سوخته گفت: "تلفات جانی واقعاً وحشتناک بود. اما تأثیر آن بر سیاستها ارزشش را داشت و تغییرات مشهود است." او احساس کرد که دولت فعلی به قربانیهای مردم احترام میگذارد. در حالی که در محوطه پارلمان، بنرهایی با تصاویر قربانیان نصب شده بود، بالندرا شاه نیز در پیامی اعلام کرد که امیدوار است این سالگرد الهامبخش حرکت به سمت نپالی عادل و شفاف باشد.
سوشیلا کاری، نخستوزیر موقت نپال پس از سقوط اولی، به یاد قربانیان ادای احترام کرد و خواستار انجام وظایف بهطور مسئولانه و هوشیارانه شد تا دیگر نیازی به تظاهرات برای تغییر نباشد. یک کمیسیون تحقیق درباره خشونتها در ماه آوریل گزارشی را منتشر کرد که در آن به بررسی تخلفات چند مقام، از جمله اولی، اشاره شده بود. طبق این گزارش، ۵۱ نفر از قربانیان به ضرب گلوله کشته شده بودند، اما هنوز هیچ پاسخگویی واقعی وجود ندارد.
آنیس آچاری، یکی دیگر از معترضان، در حالی که با گل به یاد قربانیان آمده بود، گفت: "چرا جان خود را فدای کردیم؟ هیچ امیدی به تغییر نمیبینم. اولی روز بعد از اعتراضات دستگیر شد، اما اکنون مجرمان آزادند و در خیابانها قدم میزنند."
در این میان، دولت شاه با چالشهای جدیتری روبرو است. فاجعه سیلهای یخچالی در مرز چین، که در تاریخ ۲۶ اوت رخ داد، منجر به کشته شدن حداقل ۱۳۹۹ نفر در دو کشور شد و ۵۵۰۰ نفر نیز همچنان مفقود هستند.
