جشنواره فیلم ونیز امسال با چشمپوشی از جنگ و چالشهای خبرنگاران، بستر مناسبی برای بررسی ابعاد مختلف رسانه و نقش آن در بحرانها فراهم کرده است. فیلم «شهروند اسامه» به کارگردانی احمد حسونه، به زندگی یک خبرنگار فلسطینی در غزه میپردازد و نشان میدهد که چگونه یک خبرنگار نیز مانند هر انسان دیگری با مشکلات روزمرهاش دست و پنجه نرم میکند.
زندگی در سایه جنگ
حسونه در یادداشتهای فیلم خود مینویسد: «یک خبرنگار فقط یک دوربین بیروح نیست؛ او انسانی است که در جستجوی آب و غذا و نگران تأمین نیازهای خانوادهاش است.» این فیلم با قدرت، چشماندازهای ویرانشده غزه را به تصویر میکشد و بار مسئولیتی را که بر دوش خبرنگاران باقیمانده است، به وضوح نشان میدهد. در این راستا، کارشناسان و گروههای حقوق بشری اسرائیل را متهم به هدف قرار دادن عمدی خبرنگاران فلسطینی کردهاند و تنها در یک سال بیش از ۲۰۰ خبرنگار در غزه جان خود را از دست دادهاند.
چالشهای رسانهای و آزادی مطبوعات
فیلم «شهروند اوباما» به قتل یک خبرنگار الجزیره در حمله هوایی اسرائیل در سال ۲۰۲۴ میپردازد که واکنشهای جهانی را به همراه داشت. به همین ترتیب، در سال ۲۰۲۵، یک روز پس از انتخاب فیلمی درباره عکاس خبری فلسطینی، این عکاس جان خود را در یک حمله هوایی از دست داد. در حال حاضر، خبرنگاران خارجی همچنان از ورود به غزه منع شدهاند، مگر در تورهای کنترلشده نظامی.
در این جشنواره، فیلمهایی با محوریت جنگهای مختلف از جمله جنگ ویتنام و جنگ داخلی اسپانیا به نمایش درمیآید. فیلم «دختر با لایکا» به زندگی عکاس جنگی گِردا تارُو میپردازد، که در زمان خود به عنوان نخستین زن عکاس جنگی شناخته میشد. کارگردان این فیلم تأکید میکند که تصاویر میتوانند واقعیتهای جنگ و اثرات آن بر مردم غیرنظامی را به تصویر بکشند.
در دنیای امروز، با ظهور هوش مصنوعی و دسترسی آسان به دوربینها، دقت و شفافیت تصاویر منتشر شده همیشه تضمین شده نیست. «ما باید از آزادی مطبوعات دفاع کنیم»، این جملهای است که در میان شلوغی جشنواره ونیز طنینانداز شده است. در همین حال، کارگردانان مختلف به چالشهای خبرنگاران و رسانهها در دنیای امروزی میپردازند و تلاش میکنند تا صدای مستقل را به گوش جهانیان برسانند.
